"Θερμόπολις - Ψυχρόπολις"

Από Μιχάλης Γρ Βραχόπουλος, Καθηγητής ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας

Όπως γνωρίζετε μέσω του Προγράμματος ΠΕΠ Βορείου Αιγαίου 2008 έχει ολοκληρωθεί και έτοιμο να λειτουργήσει το έργο Θερμόπολις. Το έργο αυτό αφορά στην κάλυψη των αναγκών θέρμανσης δημοτικών και δημόσιων κτηρίων στην πόλη του Πολιχνίτου μέσω ενός συστήματος αξιοποίησης της γεωθερμικής ενέργειας και μέσω δικτύου τηλεθέρμανσης.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα και έργο επιδοτήθηκε, μελετήθηκε και υλοποιήθηκε από μια ομάδα φορέων, όπως Παν. Αιγαίου, ΤΕΙ Χαλκίδας, ΙΓΜΕ, ΚΑΠΕ, Αστεροσκοπείο Αθηνών και Άνεμος Α.Ε.. Κύρια πρόσωπα στην υλοποίηση είναι ο υποφαινόμενος, ο κ. Ι. Παππάς, ο καθ. Δ. Χαραλαμπόπουλος, ο καθ Ι Ματσίνος, ο κ. Κ. Καρύτσας, ο κ. Θ. Σιετής, ο κ. Σ. Καλαθάκης και πολλοί άλλοι.

Τα αποτελέσματα του προγράμματος ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και η αρχική λειτουργία του  ιδιαίτερα οικονομική. Μάλιστα το δίκτυο αυτό όπως έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί έχει τη δυνατότητα να καλύψει και ανάγκες πολλών άλλων κτηρίων και εγκαταστάσεων, όπως είναι κεντρικές θερμάνσεις κτηρίων,  θερμάνσεις θερμοκηπίων κ.λπ.

Ένα από τα θέματα που προέκυψαν ως εμπόδιο για την ομαλή λειτουργία του ήταν η καταστροφή για κάποιο λόγο της αντλίας του πρωτεύοντος δικτύου (αντλία γεωθερμικού ρευστού) και ο τότε Δήμος Πολιχνίτου και αργότερα Λέσβου δεν την αντικατέστησε. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες στο έργο δεν μπόρεσαν να βρουν χρηματοδότηση για την αντικατάσταση. Το αποτέλεσμα αυτού ήταν ότι το δίκτυο τηλεθέρμανσης έκτοτε δε μπορεί να λειτουργήσει.

Όπως γίνεται αντιληπτό η επαναλειτουργία του έργου θα επιφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία αλλά και για το Δήμο, αρχικά μειώνοντας σημαντικά τις δαπάνες θέρμανσης κτηρίων, και στη συνέχεια μέσω της εν δυνάμει εκμετάλλευσης της θερμότητας για αγροτικές παραγωγές (θερμοκήπια), θερμάνσεις κτηρίων, τουριστικές δράσεις  και άλλες δραστηριότητες.

Το κόστος για την αντικατάσταση της αντλίας ανέρχεται σε 100.000€ περίπου, ενώ το ετήσιο όφελος από τη λειτουργία του δικτύου αρχικά σε 30.000 € το έτος αλλά με την επέκταση του δικτύου πολύ περισσότερο. Αξίζει να σημειωθεί ότι με κάποιες επεμβάσεις και διευρύνσεις μπορεί να χρηματοδοτηθεί από εργαλεία ανάπτυξης και έρευνας και να μετατραπεί σε έργο πρότυπης ανάπτυξης Γεωθερμικής Ενέργειας Χαμηλής Ενθαλπίας και Πρότυπη Έξυπνη Ενεργειακή Κοινότητα. Μια τέτοια προοπτική μπορεί να οδηγήσει το έργο σε μια περίπου αυτόνομη λειτουργία χωρίς κόστος και κάλυψη αναγκών κλιματισμού σε ετήσια βάση (χειμερινό και θερινό). Μια τέτοια προοπτική θα αυξήσει το αρχικό όφελος κατά άλλα 25.000€ (για τα υφιστάμενα κτήρια) αλλά θα δώσει και προοπτικές για παραπέρα ανάπτυξη προς την Κοινότητα.

Σημειώνεται ότι στην ανάλυση αυτή δεν λαμβάνονται υπόψη και οι διαθέσεις των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων (Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας) που ευελπιστούν στην ανάπτυξη προγραμμάτων εξειδίκευσης και μεταπτυχιακών σε επίπεδο θερινού σχολείου ή σε επίπεδο μικρών ομάδων εξειδίκευσης, εκδηλώσεις δημοσιότητας κ.α κάτι που θα δημιουργήσει νέες προοπτικές τόσο σε ότι αφορά στην τοπική κοινωνία όσο και από άποψη άμεσου οικονομικού αποτελέσματος με την χρήση των δημοτικών κτηρίων στην συγκεκριμένη περιοχή.

Επειδή στην περιοχή, αν και υπάρχουν πολλές πηγές πλούτου αυτές είναι ανεκμετάλλευτες,  κρίνεται απαραίτητη η συμμετοχή όλων των κατοίκων στην αξιοποίηση και εκμετάλλευση του γεωθερμικού πεδίου προς όλες τις κατευθύνσεις, ιαματικές, τουριστικές, αγροτικές, επιστημονικές - εκπαιδευτικές και εξοικονόμησης πόρων.

Σήμερα, η ομάδα που υλοποίησε το Θερμόπολις και στα πλαίσια του νέου νομικού πλαισίου «Ενεργειακές Κοινότητες και άλλες διατάξεις», προτείνουν την διαμόρφωση των συνθηκών για ανάπτυξη δράσης που θα ενοποιήσει τους στόχους και θα εξυπηρετήσει όλες τις παραμέτρους που απαιτούνται, όπως:

1.       Διάθεση θερμότητας (και εάν απαιτείται θερινού κλιματισμού) σε καλλιέργειες υφιστάμενες και νέες.

2.       Διάθεση θερμότητας και θερινού κλιματισμού στα κτήρια του δήμου.

3.       Ανάπτυξη προγραμμάτων ενημέρωσης και επιστημονικής αξιοποίησης.

4.       Διάθεση θερμότητας και θερινού κλιματισμού σε κτήρια επαγγελματιών και κατοίκων του δήμου.

5.       Υποστήριξη του τουρισμού ιαματικού, επιστημονικού, εκπαιδευτικού κ.λπ.